عمده ترین دلایل عقب افتادن قاعدگی در خانم ها
جراح، متخصص زنان و زایمان و عضو مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینا پیرامون دلایل عقب افتادن عادت ماهیانه بیان کرد عادت ماهیانه خو

آکاایران: عمده ترین دلایل عقب افتادن قاعدگی در خانم ها

آکاایران: جراح، متخصص زنان و زایمان و عضو مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینا پیرامون دلایل عقب افتادن عادت ماهیانه بیان کرد: عادت ماهیانه خونریزی است که به صورت منظم و سیکلیک در زنان اتفاق می افتد و دوره های خونریزی می تواند دو، سه، پنج یا هفت روزه باشد.

 

دکتر آتوسا کریمی در گفتگو با خبرنگار مهرخانه، با بیان این مطلب افزود: فاصله شروع یک خونریزی تا خونریزی بعدی در بدن هر زنی نسبت به زن دیگر فرق می کند. مثلاً ممکن است زنی هر 28 روز یک بار این خونریزی را داشته باشد، یا فرد دیگری 30 روز یک بار یا 35 روز یک بار؛ بنابراین فاصله بین شروع دو قاعدگی در هر فرد بین 25 تا 35 روز است. اگر فاصله دو خونریزی بیش از 35 روز باشد، معمولاً عقب افتادگی قاعدگی مطرح می شود.

 

تنبلی تخمدان علت شایع عقب افتادن یا قطع قاعدگی
این فلوشیپ ناباروری از دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: عقب افتادگی قاعدگی علل مختلفی دارد. یکی از این علل به تخمدان هایی مربوط می شود که حالت پلی کیستیک دارند؛ یعنی دچار تنبلی تخمدان هستند. به این مورد در اصطلاح پزشکی سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS گفته می شود که یکی از شایع ترین عللی است که باعث می شود عادت ماهیانه دیر به دیر اتفاق افتد یا حتی در مواقعی برای چند ماه متوالی عادت ماهیانه قطع شود.

(در همین زمینه: کارگاه سلامت خانواده: همه چیز درباره کیست های پلی کیستیک)

 

وی تصریح کرد: برای تشخیص تنبلی تخمدان علائمی در فرد وجود دارد، به طور مثال زنانی که دچار افزایش هورمون های مردانه می شوند یا اینکه موهای زائد در ناحیه صورت، بدن یا روی سینه ها دارند و سیکل قاعدگی آنها حدود 30 تا 32 روز بوده و اکنون این سیکل قطع شده است. در سونوگرافی این افراد نمایی را می بینیم که تخمدان ها نسبت به سایز طبیعی خود بزرگ تر شده اند و تعداد زیادی فولیکول های ریز (کیست های ریز) نیز مشاهده می شود. این مورد به علت اختلالات هورمونی که همراه دارد، باعث قطع یا عقب افتادن قاعدگی می شود.

این متخصص زنان و زایمان بیان کرد: علل ایجاد تنبلی تخمدان مختلف است و حالتی است که از ابتدا در بدن فرد وجود داشته است و بالا بودن هورمون های مردانه، استعدادها و تغییرات ژنتیکی باعث تشدید این حالت می شود، اما به طورکلی نمی‎ توان علت خاصی را برای تنبلی تخمدان متصور بود.

 

افراد مبتلا به تنبلی تخمدان لازم است چه کارهایی انجام دهند؟
کریمی افزود: اگر افراد دارای تنبلی تخمدان، ورزش منظم نداشته باشند و وزنشان زیاد باشد، در سال های بعدی شانس ابتلا به دیابت در آنها زیاد می شود و نیز شانس آنها برای بالا رفتن چربی های خون و بیماری های قلبی- عروقی افزایش می یابد. بنابراین به افرادی که دارای پلی کیستیک هستند توصیه می کنیم کنترل وزن داشته باشند. اگر وزنشان نرمال است مراقب باشند که چاق نشوند و اگر چاق هستند توصیه می کنیم وزن خود را زیر نظر متخصصان تغذیه کاهش دهند.

 

وی تشریح کرد: این افراد باید قند خون و چربی خود را سالانه چک کنند و گاهی نیاز است برای بالا بودن چربی و قند خون دارو مصرف کنند یا رژیم غذایی خاصی برای آنها نوشته شود. برخی از این افراد به دلیل داشتن قند خون نسبتاً بالا ممکن است لازم باشد داروهای کنترل قند مصرف کنند. در برخی موارد که قند خون نرمال باشد، به دلیل مقاومت در برابر انسولین، متابولیسم قند در بدن آنها به خوبی صورت نمی گیرد و با وجود نرمال بودن قند، داروهای کنترل کننده قند تجویز می شود تا مقاومت به انسولین را از بین ببریم. کنترل متابولیسم قند و کم کردن مقاومت علیه انسولین، می تواند به بهبود سیکل های قاعدگی کمک کند؛ زیرا انسولین یکی از هورمون هایی است که کارکرد آن در تنظیم سیکل های قاعدگی ضروری است.

 

تنبلی تخمدان راه پیشگیری و درمان قطعی ندارد
کریمی درمان تنبلی تخمدان را قطعی ندانست و افزود: با ورزش و کنترل وزن و چک کردن چربی و قند خون و داروهای کنترل متابولیسم قند مانند متفورمین؛ می توان مقاومت بدن به انسولین را تنظیم کرد. راه دیگر درمان، دادن هورمون به این زنان است تا سیکل های قاعدگی تنظیم شود. این افراد معمولاً در هورمون پروژسترون خون که جزو اصلی برای بروز سیکل قاعدگی است، دچار نقص هستند و گاهی مجبور می شویم به آنها داروهای هورمونی بدهیم و در مواقعی از قرص های جلوگیری از بارداری به عنوان داروی هورمونی استفاده کنیم و گاهی اوقات نیز ممکن است فقط از داروهای پروژسترونی استفاده کنیم تا بتوانیم در این افراد سیکل قاعدگی را منظم کنیم.

 

افزایش ضخامت لایه پوششی رحم در اثر قطع یا عقب افتادن قاعدگی
این عضو مرکز درمان ناباروری ابن سینا افزود: تنبلی تخمدان راه پیشگیری ندارد، اما اشتباهی که افراد مبتلا به تنبلی تخمدان انجام می دهند این است که وقتی عادت ماهیانه آنها عقب می افتد اظهار خستگی می کنند و این موضوع را بدون دریافت راه حلی از پزشک رها می کنند و حتی ممکن است یک سال عادت ماهیانه آنها به تعویق بیفتد.

کریمی هشدار داد که این موضوع خطرناک است و باعث می شود ضخامت لایه پوششی رحم یا همان آندومتر رحم افزایش یابد و افزایش ضخامت آندومتر می تواند خطرناک باشد و شانس بستگی رحم را افزایش دهد.

وی ادامه داد: عقب افتادن عادت ماهیانه از نظر روحی- روانی می تواند روی این افراد تأثیر منفی بگذارد و متابولیسم بدن آنها را تغییر دهد. برای جلوگیری از افزایش ضخامت آندومتر رحم توصیه می شود ان افراد تحت نظر پزشک باشند؛ قند و چربی خون خود را چک کنند و دارو مصرف کنند تا سیکل های قاعدگی به حالت منظم در بیاید.

 

شانس ناباروری در این زنان بالاتر است
نکته دیگری که کریمی به آن اشاره کرد مشکل در هنگام بارداری این افراد بود. وی در این خصوص گفت: گروهی از زنانی که مبتلا به PCO(تنبلی تخمدان) هستند، ممکن است هنگام بارداری با مشکل مواجه شوند و شانس ناباروری در این افراد بالاتر است. به این افراد توصیه می کنیم اقدام برای فرزنددار شدن را خیلی به تعویق نیندازند. این کار باعث می شود اگر این افراد دچار ناباروری بودند و نیاز به درمان داشتند، فرصت کافی برای درمان آنها وجود داشته باشد.

(در همین زمینه: سندرم تخمدان پلی کیستیک در ناباروری زنان نقش دارد)

کریمی خاطرنشان کرد: در مجرد بودن یا متأهل بودن تفاوتی وجود ندارد، اما اگر کسی متأهل است و قرار است بچه دار شود، نوع هورمون هایی که به او داده می شود تا سیکل قاعدگی اش منظم گردد، با فرد مجرد یا کسی که ازدواج کرده و فعلاً تمایلی به بچه دار شدن ندارد، تفاوت دارد.

 

از کار افتادن تخمدان و قطع قاعدگی
این متخصص زنان با بیان اینکه یکی دیگر از علل قطع عادت ماهیانه از کار افتادن بافت تخمدان است که به اصلاح به آن بروز یائسگی زودهنگام گفته می شود، افزود: زنی که قرار بوده به طور طبیعی در سن 45 یا 46 سالگی یائسه شود و عادت ماهیانه اش به تدریج قطع شود در سن25، 30 یا 35 سالگی دچار این عارضه شده و تخمدان ها دچار از کارافتادگی شده است.

 

وی علت از کار افتادن تخمدان را در 80 تا درصد موارد نامشخص دانست و گفت: گاهی ممکن است علتی پیدا شود؛ به طور مثال زنی به دلیل بدخیمی یا بیماری، پرتوتابی یا پرتودرمانی به ناحیه شکم و لگن داشته و اشعه زیادی به بافت تخمدانی خورده باشد که باعث شده تخمدان ها از کار بیفتند و نتوانند هورمون هایی را برای ایجاد قاعدگی منظم تولید کنند یا اینکه در بررسی ژنتیک مشخص شود جهش ژنتیک در ساختار ژنتیک وجود داشته که باعث شود تخمدان ها زودتر دچار از کارافتادگی شوند.

 

چرا یائسگی زودرس؟
این جراح و متخصص زنان و زایمان بیان کرد: برخی از بیماری های ایمنی ممکن است باعث تخریب بافت تخمدانی در اثر آسیب های رسیده به بدن شود و در نهایت موجب از کار افتادن تخمدان ها گردد.

 

کریمی ادامه داد: استفاده از برخی سموم، داروها، مصرف سیگار و الکل زیاد؛ می تواند به بافت تخمدانی آسیب بزند و یائسگی زودرس را موجب شود. یائسگی زودرس به طور کلی یائسگی زیر 40 سال را گویند که باعث قطع قاعدگی و بروز علایمی مانند گرگرفتگی، تعریق و بی قراری شود. 5 تا 10 درصد این زنان علائم خود را به صورت عود و بهبود دارند؛ بدین معنی که تخمدان آنها ممکن است به فعالیت نسبی برسد و دوباره از کار بیفتد. گاهی سطح هورمون های این زنان بسیار بالا می رود و گاهی بسیار پایین می آید. 5 تا 10 درصد زنانی که دچار این علائم هستند ممکن است شانسی برای بچه دار شدن داشته باشند، اما تا درصد این افراد نمی توانند با استفاده از تخمدان های خود صاحب فرزند شوند و برای بچه دار شدن نیاز دارند که از تخمک های اهدایی استفاده کنند.

 

وی تصریح کرد: در واقع این زنان کسانی هستند که اگر قاعدگی آنها قطع شود و در سن زیر 40 سالگی دچار یائسگی شوند، در خطر پوکی استخوان قرار می گیرند؛ لذا به این افراد توصیه می شود که زیر نظر متخصص زنان باشند تا با استفاده از داروهای هورمونی که دوز آنها زیر نظر متخصص تنظیم می شود، سیکل قاعدگی منظمی داشته باشند و مصرف کلسیم، ویتامین D و ورزش نیز به آنها توصیه می شود تا از پوکی استخوان تا مقداری که امکان دارد، جلوگیری شود.

 

اختلال در غده تیروئید یا هورمون پرولاکتین؛ علت دیگر قطع قاعدگی
کریمی به تغییرات هورمونی به عنوان عامل دیگر قطع قاعدگی اشاره کرد و گفت: به طور مثال اختلال در غده تیروئید می تواند باعث قطع قاعدگی یا عقب افتادن قاعدگی شود. اختلالی که در هورمون پرولاکتین (هورمون شیر) رخ می دهد نیز می تواند باعث قطع قاعدگی یا عقب افتادن قاعدگی شود.

وی ادامه داد: برخی اختلا ل ها در مغز مانند تومور در بافت هیپوتالاموس یا ضایعات تخریبی در هیپوتالاموس نیز می تواند باعث قطع قاعدگی یا عقب افتادن آن شود.

 

روند درمان قطع قاعدگی؛ از تست بارداری تا چک کردن سایز رحم و تخمدان ها
این متخصص زنان اظهار کرد: از هر زنی که در سنین باروری قرار دارد، یعنی بالغ شده و پریودهای منظمی داشته و اکنون عقب افتادگی قاعدگی را دارد، باید ابتدا تست بارداری گرفته شود؛ زیرا شایع ترین علت عقب افتادن یا قطع قاعدگی، بارداری است.

 

کریمی با بیان این نکته ادامه داد: ابتدا یک تست بارداری گرفته می شود و بعد بررسی های دیگر مانند معاینه فیزیکی، سونوگرافی و… انجام می دهیم تا رشد بدن، سایز رحم، سایز تخمدان ها، وجود کیست در تخمدان ها، بررسی تنبلی تخمدان ها، PCO که تخمدان ها را بزرگ می کند یا یائسگی زودرس که تخمدان و رحم کوچک تر از حد طبیعی هستند، چک شود. همچنین هورمون تیرویئد یا پرولاکتین بررسی می شود.

 

استرس؛ عامل روانی عقب افتادن قاعدگی
وی افزود: گاهی ممکن است هورمون هایی که از هیپوتالاموس و هیپوفیز تولید می شوند نیاز به بررسی داشته باشند. در کنار این بررسی ها سایر مواردی که ممکن است در عقب افتادن قاعدگی نقش داشته باشند را بررسی می کنیم؛ از جمله استرس که یکی از موارد قطع قاعدگی یا عقب افتادن قاعدگی است. دانشجویانی که امتحان دارند یا دانش آموزانی که استرس کنکور دارند یا استرس خانوادگی یا از دست دادن عزیزی باعث قطع یا عقب افتادن قاعدگی می شود. مسافرت به منطقه جدید و تغییرات اقلیمی و آب و هوایی با تأثیر بر هورمون های مغز و تأثیر بر روی هورمون های قاعدگی، باعث قطع یا عقب افتادگی قاعدگی می شود.

 

کریمی درباره راه حل این دلایل گفت: در مورد تغییر اقلیمی می توان به بدن فرصت داد تا بتواند خود را تطبیق دهد، بنابراین نیاز به درمان خاصی نیست. اگر استرس در حد طبیعی باشد نیاز به درمان نیست و با فرصت دادن می توان آن را حل کرد، اما اگر استرس در حد زیادی باشد ممکن است نیاز به مشورت با گروه های روان درمانی یا روانشناسی باشد و داروهای ضداسترس استفاده کنند یا مشاوره بگیرند و بتوانند بر استرس خود غلبه کنند و بدن بتواند سیکل قاعدگی منظمی داشته باشد.

 

لاغری مفرط و قطع قاعدگی
این فلوشیپ ناباوری یکی دیگر از موارد قطع یا عقب افتادگی قاعدگی به خصوص در دختران جوان یا در ورزشکارانی که باید وزن خاصی را داشته باشند، کاهش وزن دانست و افزود: زنانی که وزن بسیار پایینی دارند و شاخص توده بدنی آنها زیر 18 است و لاغری مفرط دارند، از آنجایی که بافت چربی مناسبی در بدن ندارند، باعث می شود اختلالات هورمونی در بدن آنها به وجود آید و قاعدگی قطع شود. زنانی که دوست دارند اندام های بیش از حد لاغر داشته باشند، دچار اختلال در خوردن می شوند و سعی می کنند چیزی را نخورند که باعث قطع قاعدگی می شود. به طورکلی اگر زنی در طول یک سال بیشتر از 10 درصد از وزن خود را از دست دهد یا در طول مدت کوتاهی بیش از حد وزن کم کند، باعث قطع یا عقب افتادن قاعدگی او خواهد شد. بنابراین کاهش وزن باید زیر نظر متخصص تغذیه و با رعایت همه جوانب باشد.

 

درمان روانی اختلال در خوردن با استفاده از روانپزشک و روان درمان
این متخصص زنان و زایمان تأکید کرد: اگر اختلال در خوردن جنبه روانی پیدا کرده باشد، ممکن است نیاز به مراجعه به روانپزشک یا روان درمان باشد و وقتی وزن زیر نظر متخصص تغذیه به میزان ایده آل برسد و اختلال خوردن نیز برطرف شود و تعادلی بین هورمون ها برقرار گردد، عادت ماهیانه شروع می شود. از طرفی چاقی بیش از حد نیز اختلال هورمونی ایجاد می کند و با قطع قاعدگی یا افزایش ضخامت بافت آندومتر رحم یا سرطان رحم و تخمدان در ارتباط است.

کریمی در پایان تصریح کرد: این علل باید مورد به مورد بررسی شود. ممکن است در بررسی هورمون ها به توموری در مغز یا تخمدان شک کنیم که با استفاده از روش های تصویربرداری، آن تومور را کشف می کنیم و درمان لازم برای بیمار تجویز می شود که گاهی درمان جراحی است و گاهی دارویی.

منبع :

منبع : بخش ازدواج آکاایران
برچسب :